Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2020

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα του νηπιαγωγείου: Στόχοι και πρακτικές υλοποίησης


     Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά ν’ αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά, νοητικά και κοινωνικά.

Προκειμένου να πετύχουμε την ολόπλευρη αυτή ανάπτυξη καλούμαστε να δημιουργήσουμε  ένα ασφαλές και πλούσιο σε ερεθίσματα περιβάλλον, να καλλιεργήσουμε κλίμα αναγνώρισης, αποδοχής και αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ όλων των παιδιών και να δημιουργήσουμε συνθήκες που μπορούν να εμπνεύσουν τα παιδιά ώστε να αναπτύξουν τη δημιουργικότητα τους και τη φαντασία τους. 

Δίνουμε σημασία όχι μόνο στο τι θα μάθουν τα παιδιά αλλά στη διαδικασία του πως θα μάθουν, δεν προσφέρουμε αβίαστα τη γνώση αλλά με τις κατάλληλες ερωτήσεις και με τη βοήθεια εικόνων, βιβλίων, αντικειμένων τα παροτρύνουμε να την κατακτήσουν.

Ξεκινάμε τη σχολική χρονιά έχοντας φτιάξει ένα ελκυστικό μαθησιακό περιβάλλον. Η τάξη μας διαμορφώνεται σε επιμέρους χώρους, σε περιοχές διαφορετικών ενδιαφερόντων που ονομάζονται Γωνιές. Πρόκειται για χώρους απλούς που ο καθένας έχει συγκεκριμένο θέμα λειτουργίας και είναι εξοπλισμένος με τo κατάλληλο υλικό. Τέτοιες γωνιές είναι  η γωνιά της συζήτησης, της βιβλιοθήκης, του κουκλόσπιτου, του οικοδομικού υλικού, της πλαστελίνης, της ζωγραφικής κλπ οι οποίες στη διάρκεια της χρονιάς μπορεί να αλλάξουν ή να προστεθούν και άλλες ανάλογα με τις ανάγκες του προγράμματος. Σε αυτές τις γωνιές τα παιδιά παίζουν σε μικρές ομάδες και εμείς τα παρατηρούμε, αντλούμε πληροφορίες για το επίπεδο ανάπτυξή τους και για τα ενδιαφέροντά τους και παρεμβαίνουμε με στόχο να τα βοηθήσουμε να προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω από το επίπεδο που βρίσκονται.

Στη συνέχεια λαμβάνοντας υπόψη την ατομικότητα και τις δυνατότητες  κάθε παιδιού, τα ενδιαφέροντα και τις μαθησιακές του ανάγκες σχεδιάζουμε και αναπτύσσουμε  θέματα και σχέδια εργασίας που εντάσσονται στη μελέτη περιβάλλοντος και είναι : ο άνθρωπος και τα δημιουργήματά του, τα ζώα, τα φυτά τα φυσικά  φαινόμενα, η θάλασσα, το νερό κλπ.

 Μετά τα προσεγγίζουμε μέσα από διαφορετικές μαθησιακές περιοχές όπως είναι οι φυσικές επιστήμες, οι κοινωνικές επιστήμες (γεωγραφία, ιστορία, κοινωνιολογία, αγωγή του πολίτη)  ο προφορικός και γραπτός λόγος, τα μαθηματικά, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής-τεχνολογία , η δημιουργία και έκφραση (ζωγραφική, μουσική, λογοτεχνία, παραμύθια δραματοποίηση, κατασκευές) και η φυσική αγωγή (κινητικά παιχνίδια). Οι μαθησιακές αυτές περιοχές δεν εκλαμβάνονται ως διακριτά διδακτικά αντικείμενα αλλά διαπλέκονται μεταξύ τους.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Μελέτη περιβάλλοντος- Το Φθινόπωρο. Στη γωνιά της συζήτησης μέσα από εικόνες, βιβλία, πίνακες κλπ τα παιδιά θα αντλήσουν πληροφορίες για το φθινόπωρο.

Στις Φυσικές επιστήμες θα μιλήσουμε για τη βροχή- πείραμα της βροχής.

Στις Κοινωνικές επιστήμες θα αναφερθούμε στο πρόβλημα των πλημμυρών και της λειψυδρίας.

Στη δημιουργία και έκφραση διαβάζουμε ποιήματα για το Φθινόπωρο, βλέπουμε πίνακες με τοπία φθινοπωρινά, φτιάχνουμε κολάζ που να θυμίζει Φθινόπωρο, χειροτεχνία με φρούτα.

Στα Μαθηματικά μπορούμε να ταξινομήσουμε φύλλα με βάση το μέγεθος ή το χρώμα ή το σχήμα.

Στον προφορικό και γραπτό λόγο  εμπλουτίζουμε το λεξιλόγιό μας με λέξεις όπως: φυλλοβόλα δέντρα, αποδημητικά πουλιά, όργωμα, σπορά και άλλες σχετικές λέξεις που μάλιστα μπορούν και να τις αντιγράψουν. Παρατηρούμε επίσης πως οι λέξεις φύση, φθινόπωρο, φρούτα, φυλλοβόλος  αρχίζουν από Φ. Στη συνέχεια μπορούμε να βρούμε και άλλες λέξεις από Φ. Τα σύννεφα, το σταφύλι, το περιέχουν το Φ.

Στον ηλεκτρονικό υπολογιστή  αναζητούμε φθινοπωρινές εικόνες που μπορούμε να εκτυπώσουμε και να τις χρησιμοποιήσουμε για τα εικαστικά μας. 

Επιπλέον στον τομέα της δημιουργίας και έκφρασης τα νήπια έρχονται σ’ επαφή με πολλές μορφές τέχνης μέσα από προγραμματισμένες επισκέψεις σε μουσεία, εργαστήρια, ή παρακολουθώντας θεατρικές παραστάσεις αλλά και καθημερινά στην τάξη, μέσα από την αφήγηση παραμυθιών, επιστημονικών βιβλίων, μελέτη χαρτών γεωγραφικών και ιστορικών, βίωση εθνικών γιορτών ηθών και εθίμων του τόπου. Ακόμη βιώνουν κατάλληλες μουσικές εμπειρίες μέσα από την εκμάθηση και το άκουσμα τραγουδιών, ποιημάτων και μουσικών δρώμενων, δραματοποιήσεων και ψυχοκινητικών παιχνιδιών, που συνδυάζουν κίνηση απαιτούν αντίληψη, ρυθμό και συντονισμό.

Η γλώσσα και η έκφραση διαπερνά κάθε δραστηριότητα. Αυτό που μας αφορά είναι να παίρνουν το λόγο για να αφηγούνται, να περιγράφουν, να εξηγούν και να ερμηνεύουν, να συμμετέχουν σε συζητήσεις, να αποκτήσουν φωνολογική επίγνωση (να διακρίνουν τα φωνήματα ως συστατικά των λέξεων).Επίσης να έρχονται σε επαφή με διαφορετικές εκδοχές του γραπτού λόγου (βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες), να υιοθετούν τις βασικές συμβάσεις ανάγνωσης (διαβάζουμε από τα αριστερά προς τα δεξιά, από πάνω προς τα κάτω, από την αρχή προς το τέλος), να ακούν και να κατανοούν μια διήγηση, ν’ απομνημονεύουν πολύ μικρά κείμενα (παροιμίες, ποιήματα, γλωσσοδέτες) και να αναγνωρίζουν οικείες λέξεις στο περιβάλλον (το όνομά τους, επιγραφές, κ.α). Ακόμη ενθαρρύνονται να γράφουν όπως μπορούν, να αντιγράφουν λέξεις που εξυπηρετούν τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους, πχ. να γράφουν τ’ όνομά τους, ευχές, την ημερομηνία κ.α, να αναγνωρίζουν τα γράμματα και να βρίσκουν λέξεις που αρχίζουν από το γράμμα που έχουμε απομονώσει..

Στα μαθηματικά έρχονται σε επαφή με προμαθηματικές έννοιες. Μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται το χώρο και το χρόνο, να κατανοούν απλές χωροχρονικές σχέσεις (πάνω, κάτω, πίσω μπροστά, μέσα, έξω, κοντά, μακριά, σήμερα, αύριο) να προβληματίζονται, να συγκρίνουν, να μετρούν, να ταξινομούν να βρίσκουν λύσεις να αναγνωρίζουν σχήματα και αριθμούς. Μαθαίνουν τους αριθμούς μέχρι το 10  και μάλιστα κάνουν και απλές πράξεις μέχρι το 10 με τη βοήθεια αντικειμένων. Όμως εξοικειώνονται με τα σύμβολα μέχρι το 31 από το ημερολόγιο.

Για εμπέδωση των δραστηριοτήτων της γλώσσας και των μαθηματικών δίνονται και φύλλα εργασίας. Φύλλα εργασίας θα δοθούν και στις υπόλοιπες μαθησιακές περιοχές όμως θα είναι με φειδώ γιατί μας ενδιαφέρει να κατακτήσει το παιδί τη γνώση μέσα από ελεύθερο ή οργανωμένο παιχνίδι και όχι καθηλωμένο μπροστά σε ένα χαρτί.

Σημαντικό κομμάτι του προγράμματος αποτελούν οι κατασκευές-χειροτεχνίες οι οποίες θα είναι είτε  ατομικές, είτε σε μικρές ομάδες, είτε μία όλη η ομάδα. Έχουν στόχο να ενισχύσουν το θέμα και να προσφέρουν τη χαρά της δημιουργίας. Στην αρχή θα υπάρχει βοήθεια κυρίως με το ψαλίδι.

 Ουσιαστική βοήθεια θα αποτελέσει το ενδιαφέρον σας για την πρόοδο του παιδιού, η συνεργασία σας στις περιπτώσεις που θα ζητάμε από τα παιδιά να φέρνουν στο σχολείο πληροφορίες, βιβλία, ή υλικά που θα διευκολύνουν τα θέματα. Το πρόγραμμα εξαρτάται πάντα από τη δεκτικότητα των παιδιών. Κατά τον σχεδιασμό του λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη μας τα ενδιαφέροντα, τους αναπτυξιακούς ρυθμούς και τις ανάγκες των μαθητών μας και διαφοροποιούμε τις δραστηριότητές μας όπου χρειάζεται ώστε να είναι  ελκυστικές και στα προνήπια. Ουσιαστικά διεξάγεται κατά βάση το πρωί. Οι δραστηριότητες του ολοήμερου έχουν ως στόχο να υποστηρίξουν το πρωινό πρόγραμμα και περιλαμβάνουν παιχνίδι παραμύθι, θεατρική έκφραση.

 Ουσιαστική επίσης βοήθεια θα ήταν η ανταπόκριση όλων σας στο να φέρετε κάποια υλικά. Θα σας δοθεί λίστα.

 Θα βοηθούσε πολύ:

- η προώθηση της αυτονομίας και αυτοεξυπηρέτησης των παιδιών από εσάς και στο σπίτι. Να ντύνονται και να ξεντύνονται χωρίς βοήθεια. Να πηγαίνουν τουαλέτα μόνα τους και να ακολουθούν βασικούς κανόνες υγιεινής. Να αναγνωρίζουν και να φροντίζουν τα πράγματά τους. Να τρώνε μόνα τους.

Ολοκληρώνοντας θα θέλαμε να αναφέρουμε ότι η μάθηση δεν εξαντλείται στο νηπιαγωγείο, ευκαιρίες μάθησης υπάρχουν διάχυτες στο περιβάλλον. Είναι στο χέρι και των γονιών να τις αξιοποιήσουν διευρύνοντας τους πνευματικούς ορίζοντες των παιδιών τους. Ας μην ξεχνάμε λοιπόν πως τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι, όταν βιώνουν προκλήσεις λίγο πιο πάνω από το επίπεδο των ικανοτήτων τους, όταν η γνώση προσαρμόζεται στον τρόπο με τον οποίο μαθαίνει το κάθε παδί και όταν το περιβάλλον ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου